چگونگی توسعه فضای اطراف ضریح مطهر امام حسین(ع) بدون تخریب سازه تاریخی حرم، لاغرسازی و تقویت ستون‌ها و دیوارهای حرم مطهر و آماده سازی سازه حرم برای نصب گنبد جدید؛ موضوعاتی است که در بخش دوم سفرنامه تحقیقاتی دکتر هادی انصاری پژوهشگر تاریخی به کربلا آمده است.وی در این بخش به تشریح نکات فنی و اقدامات مهندسی ستاد بازسازی عتبات عالیات در گرداگرد ضریح مطهر امام حسین(ع) و عنایات و کرامت‌هایی که به مهندسان ایرانی شده، پرداخته است که در ادامه می‌خوانید

 

 

 

 


سازه حرم حسینی به بیش از هزار سال پیش باز می‌گردد و در طول دوران یاد شده، شخصیتها و حکومت‌های گوناگون، دست به ترمیمها واضافاتی به ساختمان حرم حسینی زده‌اند که پاسخگوی دوران های خود بو‌د.

در  شرایط کنونی با توجه به اضافه شدن آمار جمعیت از سویی و افزایش شور وهیجان عشق حسینی از سوی اقشار گوناگون مردم جهان، فضای موجود در حرم حسینی را برای زیارت عاشقان، بسیار سخت ومحدود ودشوار ساخته است.

از این روی تولیت آستانه با رایزنی‌های گسترده در این باره جهت افزایش فضای پیرامون ضریح مطهر از چهار سو را در برنامه جدًی خود قرار داد و با شرکت‌های مهم بین‌المللی وکارشناسان اروپایی و عراقی و ایرانی بصورت جداگانه دیدار نموده و دیدگاه خود را در اختیار آنان قرار داد.

در این هنگام نیز باز توفیق یار گردید وستاد بازسازی عتبات عالیات که از کادر فنًی مهندسی والایی برخوردار بوده واز شخصیت های صاحب نامی در جهان که در این راستا خود به تنهایی صاحب سخن می‌باشند، استفاده نمود واین پروژه استثنایی ومنحصر به فرد را که به گفته کارشناسان در نوع خود در جهان بی نظیر می‌باشد، از آن خود ساخته واز اواخر سال ۱۳۹۳ شمسی، کار تاریخی خود را که شامل دو فاز وابسته به هم بود، آغاز نمودند.

این پروژه ، در دو فاز، یعنی تعریض فضای پیرامون ضریح مطهر حسینی( ع) در ابتدا وهم زمان پس از باریک ساختن حدود 60 در صد از ستونهای چهارگانه اطراف ضریح مطهر که گاه قطر هریک به هفت متر می‌رسید، از سویی و ادامه این عملیات و تغییر بافت ساختمانی هزار ساله وکهن این آستانه که از آجر وگچ وتنه درختان نخل بود، به بتن که سانتیمتر سانتیمتر در این راستا با پیشرفته ترین دستگاهها و محاسبات و مشاورین و مهندسین ایرانی صورت گرفته که در پایان ضمن تعریض فضا وتقویت سازه، به دوخت بتنی، دیوارهها و پایه ها و سازه باصطلاح پیرامون و بارکش گنبد را به قدرتی فزاینده ( دو تن بر سانتیمتر ) تغییر داده و این مکان را برای ترفیع گنبد مطهر حسینی به ارتفاع هفت متر ونیم وبه وزن تقریبی 220 تن ، آماده سازند.

طرح توسعه فضای پیرامون ضریح مطهر حسینی ، از پایان سال ۱۳۹۳ شمسی از ستون بالاسر در فاصله میان مرقد مطهر وضریح حضرت حبیب ابن مظاهر اسدی ، آغاز شد وبه همین ترتیب یکی بعد از دیگری ، ستونها تراشیده شده و با بتن ومیل گرد تقویت گردید.

زمان تقریبی پیش‌بینی شده برای هرستون واجرای پروژه توسعه، 6ماه بوده که خوشبختانه با سرعت و طبق استانداردهای علمی تاکنون ،پیش رفته اند. هم اکنون این عملیات به دوستون شمالی ضریح مطهر رسیده است که امید آن می رود تا دوماه دیگر ، به پایان رسیده وفضایی در حدود هشتاد متر مربع به پیرامون ضریح حسینی افزوده می‌گردد که این فضا قابل توجه بشمار می آید.

گفتنی است برای استحکام بخشیدن به این عملیات بسیار مهم و با توجه به وجود آب در ارتفاع یک متر ونیم، دست اندر کاران، در بخش‌هایی تا عمق چهار متر ونیم و در دیگر قسمتها تا حدود یازده متر ونیم، به عمق زمین، پایین رفته و ستونهایی را برای ایجاد استحکام در ساختمان وسازه بنای گنبد بوجود آوردند و از حرکت ولغزیدن و یا اصطلاحا (رانش) سازه وستونهای کهن پیشگیری نمودند.

از نکات شگفتی که اشاره به آن در این راستا ضروری بنظر می‌رسد اینکه با امکانات جدید مهندسی، هم اکنون جهت دیدن عمق زمین ها وپی بردن به شرایط وقوام زمین در عمق، از دستگاههای ( اسکن لیزری ) بهره می‌گیرند که گاه تا عمق بیش از بیست متری را دقیقا مشخص می نماید.

از شگفتیهایی که در این راستا بوقوع پیوست این بود که در پیرامون نزدیک به مرقد مطهر حضرت امام حسین ع، شعاع این دستگاه ونفوذ اشعه لیزر آن از چهار متر تجاوز نمی نمود که موجب شگفتی متخصصین ومهندسین گردیده بود که پس از آگاهی ، به آنان اطلاع داده شد که برطبق نظر کارشناسان وآگاهان در این باره، از جمله مرحوم علامه آیة الله سید محمدمهدی بحر العلوم متوفای ۱۲۱۲ هجری که در این باره تبحری داشته وبر اساس دیدگاهها ونظریات آن فقیه عالیقدر ، بسیاری از مراقد ومزارات ترمیم وتجدید بنا گردید، ایشان معتقد بوده اند که پیکر مبارک حضرت اباعبد الله ع در عمق میان هفت تا هشت متری مکان کنونی قرار دارد.

از شگفتیهای دیگر در این راستا می توان به نوع تربت در عمق ها ونیز فاصله از مکان قبر مطهر اشاره نمود.

در نزدیکی مرقد مطهر ، تربتی که بدان دست یافته شد از بوی عطر خاصی برخوردار بوده واز آنجا که زمین در عمق،  مرطوب وگـِلی بود ، تربت بدست آمده ،حالت گـل ویا اصطلاحا در عربی ( طین ) بود که هیچگونه ناخالصی وماسه در آن دیده نمی شد که از بوی عطر خاصی برخوردار بود که این ویژگی وبوی عطر در تربت ویا خاک دیگر بخشهای این مکان ، وجود نداشت.

همانطور که در پیش اشاره نمودم ، هم زمان با این عملیات ، فاز دوم ، یعنی تقویت  ساختار سازه کهن دیوارها و بار اندازهای گنبد وسقف حرم وزمین پیرامون گنبد مطهر نیز با وجود مهندسین وصاحبنظران ومتخصصین وکارگران ایرانی آغاز شده که این عملیات هم اکنون به عرقچین گنبد رسیده ودیوارها تا بالا به پایان رسیده است.

نخستین بار در حدود سه سال پیش که به دیدار از این فاز مشرف شده وبرای نخستین بار گام بر بام حرم حسینی نهادم ، سازه های گچ وآجر در زیر پایم به گونه ای به حرکت درمی آمد تو گویی بر روی مکانی شنی گام نهاده ای !تا آنجا که وحشت برمن مستولی شده که نکند با حرکت من وقرار گرفتم وزن من بر این مکان، رخدادی بر ساختمان وسقف حرم مطهر پیش آید. با پیشرفت پروژه ، این تصور من به حقیقت پیوست وتمامی متخصصین این کار ،بر این عقیده قرار گرفتند که استقرار گنبد مطهر ، بر روی این بار اندازها وسازه های سست، خود معجزه الهی  وعنایتی حسینی بوده است ، زیرا که سالها پیش باید این ساختمان در لحظه ای بر سر زائران ،فرو می ریخته است.

تمامی تنه درختانی که به عنوان استحکام بخشی این ساختمان در قرن ها پیش بکار گرفته شده است ، با دست زدن ، پودر شده وبه زمین می ریخت. شکافهای فراوانی در جای جای سقف ودیوارها ، به چشم می خورد.

در این مرحله که به عرقچین ویا سقف گنبد درونی رسیده اند، ترکهایی ، پیرامون سقف بالای ضریح را از درون که در میانه دوگنبد است ، فرا گرفته بود ، که به وسیله عزیزان وعاشقان وخدمتگزاران این پروژه ، آقایان مهندس مهاجری ودوبرادر افتخار آفرین، دکتر محمد رضا بنان و دکتر محمود رضا بنان، از نزدیک به اینجانب نشان داده شد.

این بازدید که نزدیک به دو ساعت بطول انجامید، از پایین واطراف ضریح در بخش شمالی آن آغاز شد، سپس با آسانسور بار، از این فضا به فضای همسطح پیرامون بالای ضریح مطهر ، گام نهادم ودیوارها وفرسودگی های پیشین را که گاه هنوز در بخشهایی وجود داشت وسازه بتنی جدید را که اصطلاحا ، به دوخت بتنی شهرت دارد، از نزدیک مشاهده نمودم وسپس با آسانسور وبخشی نیز با پله آهنی ، بر بام حرم حسینی وپیرامون گنبد مطهر ، گام نهادم.

با توضیحاتی که برادر عزیزم مهندس مهاجری می داد وزمین پیرامون گنبد مطهر ، که شیب دار بوده وبازحمت می توانستیم بر آن درنگ کنیم ، همه شناژ بندی شده وآماده بتن ریزی بود که در این هنگام بیاد نخستین تشرفم به این مکان مقدس افتاده وخاکی بودن آن را به مهندس مهاجری ودوبرادر عزیز دیگرم دکتر محمد رضا ومحمود رضا بنان ، یادآور شدم.

از بخش های مختلف این مکان دیدن کردم.

بر فراز مرقد امام حسین(ع) گنبد بلندی است و پوششی از طلای ناب دارد. در ساقه گنبد ده پنجره به بیرون گشوده است که عرض هر یک، به یک متر و سی و سه سانتیمتر می‌رسد و میان هر یک با دیگری یک متر و پنجاه و پنج سانتیمتر فاصله است. ارتفاع گنبد از قاعده تا نوک آن حدود ۳۷ متر است و از بیرون دارای شکل کروی پیازی است. بر بلندای گنبد میله‌ای طلایی به طول دو متر است که در فراز آن چراغی نصب شده است. تعداد خشت طلاهای به کار رفته در گنبد ۷۵۲۶ خشت و مجموع سطح طلاکاری‌شده ۳۰۱ متر مربع است.

در طرح وپروژه جدید ، گنبد پیش ساخته ای که بدان اشاره گردید ، بر روی این گنبد کهن قرار داده می شود که بدین ترتیب هفت متر ونیم به ارتفاع گنبد مطهر حسینی ، افزوده می گردد که گفتنی است ، با این اقدام ، گنبد مطهر امام حسین ع تنها گنبد سه لایه بشمار می آید.

گنبد تازه دارای بیش از هفده هزار خشت طلا بوده که باز با تکنولوژی جدیدی که ساخته وپرداخته مهندسین ایرانی در کرمان می باشد، با روش خاصًی بر روی گنبد تازه قرار داده شده و به گنبد وخشت های کهن پیشین، دست زده نشده وهمچنان در زیر گنبد تازه ، قرار خواهد داشت.

پس از درک لحظات زیبا و دعا و نیایش در کنار گنبد مطهر، به پایین آمده و در نزدیکی سقف گنبد که تقریبا فاصله ای در حدود دومتر داشتیم ودقیقا در میانه گنبد مطهر حسینی قرار گرفتیم وبه پیشنهاد عزیزان ، دست به دعا وراز ونیاز ونیایش برداشته ولحظات روحانی زیبایی را در حالیکه از دیدگان همه اشک سرازیر بود ، سپری کردم.

در این هنگام بود عیدی خود را از حضرت ، توفیق طاعت ، توفیق خدمتگزاری وخادمی به اعتاب مقدسه ، رو سپیدی در دنیا وآخرت ، محروم نشدن از جایگاه خادمی امامان ع ، توفیق زیارت مکرر در دنیا ومحروم نگردیدن از شفاعتشان در آخرت ، حسن عاقبت ودهها آرزوی خیر برای خود وخدمتگزاران وتمامی ذوی الحقوق ، وعاشقان حضرتش را آرزو نمودم.

در اینجا ضروری می دانم که از زحمات وتلاش های شبانه روزی این خادمان عاشق، دست اندرکاران ستاد بازسازی اعتاب مقدسه، جناب مهندس حاج حسن پلارک که خلوص وتلاشش ، نام وی را در راستای خدمتگزاران به اعتاب مقدسه ، جاودانه وماندگار ساخته است و دیگر عزیزان آقایان مهندس شوشتری ، فداکار، دکتر خوشرو ، دوبرادر عزیز دکتر محمد رضا بنان، و دکتر محمود رضا بنان ،مهندس مهاجری ، دکتر مهاجری  و دهها عزیز وخادمان دیگر که داوطلبانه وگمنام، افتخار خدمتگزاری به این اعتاب مقدسه را دارند، به عنوان یک خادم وشیعه ، تشکر وقدر دانی نمایم.

بدون تردید این تلاش ها ، ذخیره ای برای این عزیزان در روزی که لا ینفع مال ولا بنون الاً من أتی الله بقلب سلیم ، خواهد گردید.

دکتر هادی انصاری


کلمات کلیدی :

atabatkh دوشنبه، 17 ارديبهشت ماه، 1397
 
کاربرانی که به این خبر امتیاز داده اند.(قرمز رأی منفی و آبی رأی مثبت):

 

مرتبط باموضوع :

 150 طرح در زمينه بازسازي حرم اهل بيت (ع) اجرا شده است  [ پنجشنبه، 4 خرداد ماه، 1396 ] 111 مشاهده
 انتصاب معاون فرهنگی و روابط عمومی ستاد خراسان رضوی  [ يكشنبه، 11 بهمن ماه، 1394 ] 397 مشاهده
 رئیس ستاد بازسازی عتبات عالیات کشور:  [ شنبه، 20 آذر ماه، 1395 ] 127 مشاهده
 ساخت در صحن حرم مطهر امامان عسکریین(ع) در رشت  [ شنبه، 8 اسفند ماه، 1394 ] 660 مشاهده
 
 
نام شما: [ کاربر جدید ]

نام شما (ضروری): 
ایمیل شما (ضروری): 
نظر:
کد امنیتی
کد امنیتی

  [ بازگشت ]

امتیاز دهی به مطلب


انتخاب ها


 فایل پی دی اف فایل پی دی اف

 گرفتن پرينت از اين مطلب گرفتن پرينت از اين مطلب

 ارسال به دوستان ارسال به دوستان

 گزارش این پست به مدیر سایت گزارش این پست به مدیر سایت


اشتراک گذاري مطلب