ستاد بازسازی عتبات عالیات خراسان رضوی - اعمال عید سعید غدير

 

به علت اهميت اين روز ثواب انجام اعمال  برابر با هشتاد ماه است.


اعمال عید سعید غدير

به علت اهميت اين روز ثواب انجام  اعمال  در این روزبرابر با هشتاد ماه است. 

امام رضا (علیه‌السلام) به پسر ابى نصر فرمود: هر كجا كه باشى سعى كن كه روز غدیر نزد قبر مطهّر حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) حاضر شوى چرا كه خدا در این روز گناه شصت ساله مومنین را می‌آمرزد. و در این روز دو برابر آنچه كه در ماه رمضان و شب قدر و شب فطر از جهنم آزاد كرده، آزاد می‌كند. و بخشش یك درهم به مؤمن محتاج برابر است با هزار درهم كه در اوقات دیگر احسان شود.

در شب عيد غدير خوانده شود:

اَللّهُمَّ اِنَّکَ دَعَوْتَنا اِلي سَبيلِ طاعَتِکَ وَ طاعَةِ نَبِيِّکَ وَ وَصِّيِهِ وِ عِتْرَتِهِ دُعاءً لَهُ نورٌ وَ ضِياءٌ وَ بَهْجَةٌ وَ استِنارٌ فَدَعانا نَبِيُّکَ لِوَصِيَّهِ يَوْمَ غَديرِ خُمٍّ فَوَفَّقْتَنا لِلاصابَةِ وَ سَدَّدْتَنا لِلإجابَةِ لِدُعائِهِ فَاَنِلْنا اِلَيْکَ بِالاِنابَةِ وَ اَسْلِمْنا لِنَبِيِّکَ قُلوبُنا وِ لِوِصِيِّهِ نُفوسَنا وَ لِما دَعَوْتَنا اِلَيْهِ عُقُولَنا فَتَمَّ لَنا نُورَکَ يا هادِيَ الْمُضِلِّينَ اَخْرِجْ الْبُغْضَ وَ الْمُنْکَرَ وَ الْغُلُوَّ لِاَمينِکَ اَميرِالْمُؤْمِنينَ وَ الاَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِهِ مِنْ قُلُوبِنا وَ نُفوسِنا وَ اَلْسِنَتِنا وَ هُمُومِنا وَ زِدْنا مِنْ مُوالاتِهِ وَ مَحَبَّتِهَ وَ مَوَدَّتِهِ لَهُ وَ الاَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ زِياداتٍ لاَ انْقِطاعَ لَها وَ مُدَّةً لاتَناهِيَ لَها وَ اجْعَلْنا نُعادي لِوَلِيِّکَ مَنْ ناصَبَهُ وَ نُوالي مَنْ اَحَبَّهُ وَ نَأْمُلُ بِذلِکَ طاعَتَکَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ اللّهُمَّ اجْعَلْ عَذابَکَ وَ سَخَطَکَ عَلي مَنْ ناصَبَ وَلِيَّکَ وَ جاحَدَ اِمامَتَهُ وَ اَنْکَرَ وِلايَتَهُ وَ قَدَّمْتَهُ اَيّامَ فِتْنَتِکَ في کُلِّ عَصْرٍ وَ زَمانٍ وَ اَوانٍ، اِنَّکَ عَلي کُلِّ شَيْئٍ قَديرٍ. اَللّهُمَّ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ رَسولِکَ وَ عَلِيٍّ وَلِيِّکَ وَ الاَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ حُجَجِکَ فَاثْبُتْ قَلْبي عَلي دينِکَ وَ مُوالاةِ اَوْلِياءِکَ وَ مُعاداةِ اَعْداءِکَ مَعَ خَيْرِ الدُّنْيا وَ الآخِرَةِ تَجْمَعُهُما لي وَ لاَهْلي وَ وَلَدي وَ اِخْوانِيَ الْمُؤْمِنينَ اِنَّکَ عَلي کُلِّ شَيْ‏ءٍ قَديرٍ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ.

اعمال این روز بزرگ عيد به شرح زير است:

1 - روزه‏ي روز غدير  که ثوابش برابر با روزه‏ي عمر دنيا است اگر زنده باشد تا زماني که دنيا باشد.

روزه‏ي اين روز نزد خداوند متعال با صد حج و صد عمره مقبول و مبرور برابر است.

روزه‏ي اين روز برابر با روزه‏ي 60 ماه و کفاره شصت سال گناه است.

روزه‏ي اين روز با سندهاي مختلف در کتب ذکر شده   و علماي بزرگ شيعه فتوا به آن داده‏اند.

در روايتي حضرت آدم، حضرت ابراهيم، حضرت موسي، حضرت عيسي عليهم‏السلام و حضرت رسول اکرم صلي الله عليه و آله در اين روز روزه بوده‏اند. حتي در روايتي در همان کتاب وارد شده است که دلالت بر روزه بودن معصومين عليهم‏السلام در روز عيد غدير مي‏کند. بعنوان مثال راوي مي‏گويد: در روز هيجدهم ذي حجه خدمت امام صادق عليه‏السلام وارد شدم و آن حضرت را روزه‏دار يافتم. حضرت به من فرمود: امروز روز عظيمي است.

2 - غسل کردن.

3 - خواندن زيارت حضرت اميرالمومنين عليه السلام

4 - خواندن دو رکعت نماز، که کيفيت آن در مفاتيح الجنان آمده است.

5 - خواندن دو رکعت نماز، پيش از زوال که دستور آن در مفاتيح الجنان آمده است.

6 - خواندن دعاي ندبه.

7 - خواندن دعايي که سيد بن طاوس از شيخ مفيد نقل کرده و در مفاتيح الجنان آمده است.

8 - تهنيت بگويد- از نامهاي روز غدير «يوم التهنئة» است. و منظور تهنيت به رسول خدا صلي الله عليه و آله و به اميرالمؤمنين عليه‏السلام و همچنين تبريک مؤمنين به يکديگر است.

چون مومني را ملاقات کند، اين تهنيت را بگويد:

الحمدالله الذي جعلنا من المستمسکين بولاية اميرالمومنين و الائمه عليهم السلام؛

شکر خداي را که ما را از مستمسکان به ولايت امير مومنان و پيشوايان معصوم (ع) قرار داد.

و نيز بخواند:

الحمدالله الذي اکرمنا بهذا اليوم و جعلنا من الموقنين بعهده الينا و ميثاقه الذي و اثقنا به من ولاية ولاة امره و القوام بقسطه و لم يجعلنا من الجاحدين و المکذبين بيوم الدين؛

سپاس خدا را که ما را بدين روز، گمراهي داشت و از وفا کنندگان به عهدي که به ما سپرده و به پيماني که براي ولايت واليان امرش و قائمان به عدلش ‍ از ما گرفته، قرار داد، و از منکران و تکذيب کنندگان به روز قيامت قرار نداد

9 - صد مرتبه بگويد: الحمدالله الذي جعل کمال دينه و تمام نعمته بولاية اميرالمومنين علي بن ابي طالب عليه السلام؛

سپاس خدا را که کمال دينش و تماميت نعمت خود را به ولايت اميرمومنان علي بن ابي طالب (ع)، قرار داد.

10 - شکر خدا را به جهت نعمت بزرگ ولايت علي (ع) به جا آورد.

11 - جامه هاي زيبا بپوشد. خطبه‏ي حضرت علي عليه‏السلام روز غدير. وسائل: ج 7 باب 14.

از نامهاي روز غدير «يوم الزينة» است. نظافت و پاکي از سنتهاي الهي است که در هر حال توصيه به آن شده است. در رواياتي امر شده که انسان با تميزترين لباس نماز بخواند و يا هنگام خروج از منزل به آينه نگاه کند. احاديثي درباره‏ي شانه زدن، حمام کردن و بوي خوش استعمال کردن در کتب مختلف شيعه آمده که سفارش به تميز بودن و زينت ظاهري شده است.

لباسهاي روشن که در ايام شادي و عيد و سرور و وجد و فرح به چشم مي‏خورد، نسبت به مردان در روايات اسلامي سفارش شده که ظاهر بدن را طوري آرايش دهند که موافق اخلاق همسر باشد، و به بانوان سفارش شده که براي همسر خود در منزل زينت نمايند.

در متون روايي و تاريخي مي‏بينيم در روزهاي عيد رسول خدا صلي الله عليه و آله و ائمه عليهم‏السلام از لباسهايي استفاده مي‏نمودند که داراي رنگ باز و روشن مانند لباس سفيد بود.

امام رضا عليه‏السلام در حديث مفصلي در اهميت غدير فرمودند: «من تزيّن ليوم الغدير غفر اللَّه له کل خطيئة عملها صغيرة او کبيرة، و بعث اللَّه اليه ملائکته يکتبون له الحسنات و يرفعون له الدرجات الي قابل مثل ذلک اليوم، فان مات مات شهيداً و ان عاش عاش سعيداً».

در بعضي روايات آمده است که روز غدير روز بيرون آمدن از لباس مشکي يعني لباس عزا است.

12 - خود را آراسته کند و عطر بزند. گفتني است که زنان بايد فقط براي محارم خود زينت کنند و عطر بزنند.

13 - شادي کنند و پيروان حضرت علي (ع) را شاد کنند. از نامهاي روز غدير «يوم السرور» است.

ايجاد فرح و سرور در برادر ديني ثواب بسيار دارد و وسعت روزي مي‏آورد، و اثرات اخروي نيز دارد مثل اينکه قبر او يکي از روضه‏هاي بهشت قرار مي‏گيرد

14 - تقصيرها و خطاهاي ديگران را ببخشند. . در روايت وارد شده که اين روز روز نفي غمها است و مهرباني کردن رحمت الهي را به دنبال دارد. .

15 - مشکلات مردم را بر طرف کنند.

16 - صله رحم به جا آورند. از نامهاي روز غدير «يوم الانفاق» است. انفاق در هر حالي در زندگي انسان و سلامتي و عاقبت به خيري در خود صدقه دهنده و نسل او و توفيق در انجام کارهاي خير تأثير دارد.

نمونه‏هاي انفاق را مي‏توان در مهماني، آب دادن، تهيه‏ي لباس براي مستمندان، موعظه و نصيحت دلسوزانه، و از مال و جان و آبرو براي ديگران مايه گذاشتن مشاهده کرد.

در روز عيد غدير که بهترين ايام براي انفاق است ثواب اين نيکيها مضاعف مي‏شود. يک درهم انفاق در آن روز دويست هزار درهم محسوب مي‏شود، و در روايتي يک درهم را به يک ميليون درهم برابر دانسته است.  اميرالمؤمنين عليه‏السلام مي‏فرمايند: «شيعتنا يفرحون لفرحنا و يحزنون لحزننا و يبذلون اموالهم و انفسهم لنا» يعني: «شيعيان ما در خوشحالي ما خوشحال و در حزن ما محزون مي‏شوند و مال و جانشان را براي ما بذل مي‏نمايند». شيعيان و دوستان اهل بيت عليهم‏السلام اين کلام امام عليه‏السلام را نصب العين خود قرار دهند تا مجالس ائمه عليهم‏السلام با عظمت گردد، و در آن روزها از دادن صدقه و انفاق و خوشحال کردن فقراي شيعه کوتاهي ننمايد. .

17 - به امور خانواده رسيدگي کنند. يکي از سفارشات ائمه معصومين عليهم‏السلام براي ايجاد هر چه بيشتر محبت در کانون خانواده رفتار و کردار خوش با اهل خانه است. بخيل نبودن در خرج خانه و با روي باز برخورد کردن با اهل و عيال از نمونه‏هاي آن است که خداوند به مال او بيش از پيش برکت عنايت مي‏فرمايد، وگرنه اسباب فقر او بيشتر مي‏شود.

درباره‏ي توسعه به اهل و عيال در روز غدير خم در فرمايشات معصومين عليهم‏السلام تأکيد شده که براي همسر و فرزندان و در بعضي روايات برادران اسباب آسايش و راحتي به هر طريقي که ميسّر باشد فراهم آورد که ثواب آن نسبت به بقيه‏ي ايام مضاعف است.

در کلمات ائمه معصومين عليهم‏السلام براي ديد و بازديد برادران ديني ثوابهاي کثيري ذکر شده تا آنجا که زائر مؤمن زائر خدامحسوب شده است، و حتي اگر براي ديدن برادر ديني تا در منزل برود ولي او در منزل نباشد باز ثواب براي او حساب مي‏شود و در رفت و برگشت گناهان او آمرزيده مي‏شود.

 

در اين روز شريف به خاطر اين نعمت عظيمي که خداوند متعال بر بندگان خود عنايت فرموده و تعظيم اين روز که تعظيم شعائر اللَّه است، در احاديث و روايات و خطبه‏ي اميرالمؤمنين عليه‏السلام ما را امر به زيارت مؤمنين نموده‏اند.

امام رضا عليه‏السلام مي‏فرمايد: «من زار فيه مؤمناً ادخل اللَّه قبره سبعين نوراً و وسّع في قبره و يزوره في قبره کل يوم سبعون الف ملک و يبشرونه بالجنة»، يعني: «هرکس مؤمني را در اين روز زيارت کند خداوند بر قبر او هفتاد نور وارد مي‏کند و قبر او را وسيع مي‏نمايد، و هر روز در قبرش او را هفتاد هزار ملک زيارت مي‏کنند و او را به بهشت بشارت مي‏دهند» .

18 - مومنان را مهماني کنند.

از نامهاي روز غدير «يوم اطعام الطعام» است.

در اين روز شريف اطعام مؤمنين و افطار دادن ثواب زيادي دارد. در سالي که روز جمعه و غدير با هم مصادف بود اميرالمؤمنين عليه‏السلام بعد از خطبه‏ها با فرزندان و شيعيانش به منزل حضرت مجتبي عليه‏السلام تشريف بردند، براي صرف غذايي که پيشتر براي آن بزرگواران تهيه شده بود.

در اين روز شريف سزاوار است دوستان اميرالمؤمنين عليه‏السلام به حد وسع بهترين مجالس و پذيرايي‏ها را انجام دهند و به مؤمنيني که اقدام به اين امر مي‏نمايند مساعدت مالي و فکري نمايند تا در ثواب آنها شريک شوند و مجلس از ابهّت شايسته‏اي برخوردار شود.

حضرت رضا عليه‏السلام در ثواب اطعام در آن روز مي‏فرمايد: «من اطعم مؤمناً کان کمن اطعم جميع الانبياء و الصديقين».   هرکس در آن روز مؤمني را اطعام کند مانند کسي است که همه‏ي انبيا و صديقين را اطعام کرده باشد.

19 - افطاري بدهند. حضرت صادق عليه‏السلام فرمودند: کسي که افطار دهد در آن شب مؤمني را مانند کسي است که اطعام کرده فئام و فئامي را تا اينکه ده فئام را شمردند. سپس حضرت عليه‏السلام از راوي پرسيدند: آيا مي‏داني «فئام» چيست؟ عرض کرد: خير.

حضرت عليه‏السلام فرمود: صد هزار،  و براي شخص اطعام کننده ثواب کسي است که به همان عدد از انبيا و صديقين و شهدا را در حرم خداوند متعال اطعام کند و سيراب نمايد.

بعضي از معصومين عليهم‏السلام مانند حضرت رضا عليه‏السلام در روز غدير مجلسي براي افطار دادن مي‏گرفتند.  آن حضرت فرمودند: کسي که مؤمني را در آن روز اطعام کند مانند کسي است که جميع انبياء و صديقين را اطعام کرده باشد.

20 - به ديدن يکديگر بروند.

از نامهاي روز غدير «يوم الجمع المشهود» است. در خطبه‏ي روز غدير که مصادف با روز جمعه بود، اميرالمؤمنين عليه‏السلام در کوفه فرمودند: «و اجمعوا يجمع اللَّه شملکم».   مجالس دسته جمعي مخصوصاً در چنين روزي که اعلان ولايت و حقانيت اميرالمؤمنين عليه‏السلام است، بسيار ممدوح و نيکو و باعث تعظيم شعائر اللَّه و شادي اهل بيت عليهم‏السلام و باعث تعظيم شيعه و عظمت فرقه‏ي ناجيه است.

21 - هديه بدهند. از نامهاي روز غدير «يوم الحباء و العطية» است.

هديه باعث زيادي محبت و از بين رفتن کينه‏ها و شدت الفت بين مؤمنين مي‏شود. قال علي عليه‏السلام: «وهبوا لإخوانکم و عيالکم من فضله»:

22 - به روي مومنان لبخند بزنند. از نامهاي روز غدير «يوم التبسم» است. يکي از حالات خوشحالي تبسم است که در بعضي کلمات معصومين عليهم‏السلام خوش برخوردي و متبسم بودن را يکي از اسباب زيادي رزق و روزي ذکر فرموده‏اند و در روايتي مي‏فرمايند: «ضحک المؤمن تبسم»: خنده‏ي مؤمن تبسم است.

تبسم عمل رسول خدا صلي الله عليه و آله و علي مرتضي عليه‏السلام است. يکي از آداب روز غدير خم تبسم به صورت برادر ديني است. يعني دلالت مي‏کند بر اينکه اين روز اسباب خرسندي و شادي ما را فراهم آورده و از نعمت و برکت اين روز ما متبسم هستيم. اضافه بر اينکه اسباب الفت بين شيعيان و دوستان اميرالمؤمنين عليه‏السلام است. لذا حضرت رضا عليه‏السلام در فضيلت غدير مي‏فرمايند: «فمن تبسّم في وجه اخيه يوم الغدير نظر اللَّه اليه يوم القيامة بالرحمة و قضي له الف حاجة و بني له قصراً في الجنه من درة بيضاء و نظَّر وجهه.  يعني: هرکس در روز غدير به روي برادر خود تبسم کند خداوند روز قيامت به او با نظر رحمت مي‏نگرد و برايش قصري از در سفيد در بهشت بنا مي‏کند و صورت او را نوراني مي‏نمايد.

23 - با مومنان مصافحه کنند؛

24- آقایان با هم عقد اخوت بخوانند

يکي از سنتهاي حسنه در شرع مقدس اسلام عقد اخوت بين مؤمنين است که خود پيامبر صلي الله عليه و آله هم با علي بن ابي‏طالب عليه‏السلام عقد اخوت بستند. در روز غدير به اين عمل حسنه تأکيد بسزايي شده است تا آنجا اگر کسي خواست با ديگري پيمان اخوت ببندد و امکان حضور با برادر ديني‏اش را پيدا نکرد به کسي وکالت دهد که آن عقد را بخواند.

آداب پيمان اخوت

کيفيت پيمان اخوت چنين است که دست راست خود را در دست راست برادر مومن خود بگذارد و بگويد:

واخَيْتُکَ فِي اللَّهِ وَ صافَيْتُکَ فِي اللَّهِ وَ صافَحْتُکَ فِي اللَّهِ وَ عاهَدْتُ اللَّهَ وَ مَلائِکَتَهُ وَ کُتُبَهُ وَ رُسُلَهُ وَ اَنْبِياءَهُ وَ الاَئِمَّةَ الْمَعْصُومينَ عليهم‏السلام عَلي أَنّي اِنْ کُنْتُ مِنْ اَهْلِ الْجَنَّةِ وَ الشَّفاعَةِ وَ اُذِنَ لي بِأَنْ أَدْخُلَ الْجَنَّةِ لااَدْخُلَها اِلاّ وَاَنْتَ مَعي.

آنگاه برادر مؤمن بگويد: «قَبِلْتُ»، پس بگويد: «اَسْقَطْتُ عَنْکَ جَميعَ حُقوقِ الاُخُوّةِ ما خَلاَ الشّفاعَةِ وَ الدُّعاءِ وَ الزِّيارَةِ».

محدث فيض نيز در خلاصه الاذکار صيغه‏ي اخوت را قريب به همين ذکر نموده و آنگاه فرموده: پس قبول نمايد طرف مقابل از براي خود يا موکّل خود به لفظي که دلالت بر قبول نمايد. پس از يکديگر جميع حقوق اخوت به جز دعا و زيارت را ساقط کنند.

این روز با عظمت روز عید سعید غدیر  روز عيد اللَّه الاکبر را به همه شما دوستان ارجمند و گرامیم صمیمانه تبریک عرض مینمایم.